Η Κλήση και η Απόβλεψη

2

Σέρνεις μια γραμμή και η βία της χωρίζει, αποδώ την απόβλεψη, αποκεί την κλήση. Η απόβλεψη είναι καταφατική. Η κλήση είναι αποφατική. Η απόβλεψη λέει: θα κάνω τόσα βήματα και θα γίνω ποιητής. Η κλήση λέει: δεν θέλω να γράφω, με σκοτώνει, αλλά δεν μπορώ να μη γράφω. (Κλήση και απόβλεψη δεν υπάρχουν σε καθαρή μορφή. Ποσοτικά φαινόμενα είναι που όμως χαρακτηρίζουν. Ό ποιητής της κλήσης βάζει κάποτε απόβλεψη και ο ποιητής της απόβλεψης κάποτε έχει μια στάλα κλήση που του χαρίζει η επιθυμία του για δύναμη από την ποίηση)Η κλήση είναι ο Μότσαρτ, η απόβλεψη ο Σαλιέρι. Η κλήση είναι αντικοινωνική και αντιεξουσιαστική, η απόβλεψη είναι ο δαίμων την αγοράς, θέλει αγορά και εξουσίες. Η κλήση θέλει ένα ακόμα βιβλίο. Η απόβλεψη θέλει μια ακόμα ανθολογία. Η κλήση τρέχει με το χρόνο. Η απόβλεψη τρέχει με τον κόσμο. Η κλήση σε κάνει να κοιμάσαι στην ψάθα. Η απόβλεψη σε κάνει επιτυχημένο. Αλλά και στη μικροκλίμακα του βιβλίου και του ίδιου του ποιήματος το πράγμα γίνεται από κλήση και απόβλεψη. Γιατί η κλήση είναι το αδίδακτο και η απόβλεψη το διδακτό. Η κλήση είναι κατοχή και δέρνει ταπεινότητα, η απόβλεψη είναι προβολή ματαιοδοξίας. Η κλήση δεν ξέρει. Η απόβλεψη ξέρει παραπάνω απόσα χρειάζεται. Η απόβλεψη είναι για την κλήση δηλητήριο που πρέπει να το κάνει άρωμα. Η κλήση είναι για την απόβλεψη δάγκωμα χειλιών και φθόνος. Η απόβλεψη είναι για τις ιστορίες της λογοτεχνίας η κλήση είναι για το άχρονο της ποιήσεως. Η κλήση είναι η χάρη. Η απόβλεψη είναι η βαρύτητα. Η απόβλεψη έχει υψηλή ενέργεια και η κλήση χαμηλή. Το ζήτημα του αληθινού ποιητή, παραφράζοντας τη Σιμόν Βέιγ, είναι να δώσει την ενέργεια της απόβλεψης στην κλήση.

Ο Αλκοολικός Ψυχίατρος σε νέες περιπέτειες

Εγώ έτοιμάζω βιβλίο με τα αποθηκευμένα σχόλια στο δικτυακό του χώρο, κι αυτός  τα σβήνει για να μην τα βρίσκουν έξω από το βιβλίο… Απο που είσαι μανάμ, απ’ το Καζακλάρ:;

Από τη στιγμή αυτή το Ο Αλκοολικός Ψυχίατρος, γίνεται τίτλος βιβλίου με τελείως απρόσωπα και τυχαία χαρακτηριστικά. Η αντίφαση ενός εξαρτημένου που μέρος της δουλειάς του είναι να αντιμετωπίζει τις εξαρτήσεις των άλλων, είναι τόσο σύγχρονη που αν την έλεγα στο Γιάννη Βαρβέρη δεν θα είχε γράψει τον κο Φογκ.
Το βιβλίο θα είναι χαρισμένο στο Σπύρο Αραβανή που έγραψε κι αυτός ένα βιβλίο  του ουτιδανού καθημερινού ανθρώπου.  Το μότο θα είναι από τον Ελπήνορα του Σεφέρη: Μπορείς να τον χαρακτηρίσεις ανθρωπάκο, αλλά είναι και πρόξενος κακού που έχει αλλού τις ρίζες του. Θα τον αφήσω να κλίνει κατά τη διάρκεια της γραφής προς την κωμική βαρύτητά του χωρίς άλλες προϊδεάσεις.
Η επίκληση τουν Κισώτου του Μαγκήσιου ας είναι βοηθός. Γιατί το πρυτανεύον χαρακτηριστικό του ήρωά μου είναι ότι πρόκειται για διεφθρμένο από αναγνώσεις.

Ο ΤΖΙΑΚΟΜΟ ΚΑΖΑΝΟΒΑ ΔΕΧΕΤΑΙ ΤΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΑΡΙΟΥ ΠΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΣΤΗ ΒΟΗΜΙΑ, Ο ΚΟΜΗΣ ΤΟΥ ΒΑΛΣΤΑΪΝ του Αντόνιο Κολίνας

Ακούστε με, Κύριε, έχω τα μέλη θλιμμένα.
Με τη Γαλλική Επανάσταση σιγά σιγά πεθαίνουν
οι λιγοστοί μου φίλοι. Κοιτάξτε με, έχω διατρέξει
τις χώρες του κόσμου, τις φυλακές του κόσμου,
τα στρώματα, τους κήπους, της θάλασσες, τα μοναστήρια,
και είδα πως δεν δέχονται την καλή μου θέληση.
Υπήρξα αββάς ανάμεσα στα τείχη της Ρώμης κι ήταν όμορφο
να είμαι στρατιώτης στις φλογισμένες νύχτες στους Κορφούς.
Κάποιες φορές έχω γρατζουνίσει λιγάκι το βιολί
κι εσείς γνωρίζετε, Κύριε, πως τρέμει η Βενετία
με τη μουσική και φλέγονται τα νησιά και οι τρούλοι.
Ακούστε με, Κύριε, απ' τη Μαδρίτη ως τη Μόσχα
ταξίδεψα ματαίως, με κυνηγούν οι λύκοι
της Ιεράς Εξέτασης, σέρνω έναν τυφώνα από γλώσσες
πίσω μου, από γλώσσες όλο δηλητήριο.
Κι εγώ μονάχα θέλω να σώσω την καθαρότητά μου,
να χαμογελώ στο φως κάθε καινούριας μέρας,
να δείχνω το σταθερή μου φρίκη σ' όλα όσα πεθαίνουν.
Κύριε, εδώ θα μείνω στην βιβλιοθήκη σας,
θα μεταφράζω Όμηρο, θα γράφω για τις μέρες μου τις περασμένες,
θα ονειρεύομαι με τα σεράγια τα γαλάζια της Κωνσταντινούπολης.

Μετ. Β. Λ.

Βασίλης Λαλιώτης, ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΤΟΥ ΜΙΧΟΥ

Ποιητική και Πολιτική Ηθική
σε θραύσματα

QUÉ DIJO ANTINOO, de Vasilis Laliotis

No tengo sentimientos
excepto solo para las piedras

No tengo amigos
excepto solo mis cuatro paredes

No tengo sueños
excepto solo el filo de la memoria en mi cuerpo

No tengo luz
excepto solo la herida del sol en mis entrañas

Es tiempo entonces para bajar al mercado
y regatear mi nueva máscara

Así habló
la última noche Antinoo.
En todo caso en el mercado
nadie por la mañana lo encontró

Muchos siglos después
(para su propio tiempo)
tomó además el un puesto en el museo.
Trad. V.L.

Mijalis Ganás, Giánnena de vidrio, Trad. Vasilis Laliotis

A Jristos Bravos

Una noche como esta, hace años,
alguien caminó solo, no sé cuantos
kilómetros de lodo.
Noche y nublosidad, sin astros.
Al amanecer entró en Giánnena.

En la primera posada comió y durmió
tres días y tres noches. Se despertó por la nieve
que caía lentamente, estuvo en la ventana
y escuchaba los clarines.
Una vez borosos otra a su lado
como se los llevaba el viento.
Y escuchó despues la voz
muy clara, y de cerca
como ladrido y como si la mataran
la mujer y ni reyerta ni
nada más, nevaba toda la noche en Giánnena.
Amaneciendo pagó lo que debía
y volvió a su pueblo.

Tenía más o menos cincuenta años
con pelo gris y tres hijas
solteras, viudo hace cuatro años,
con la capa negra en los hombros,
y qué nieve soportaron estos hombros
nadie lo supo.

Ακίνητο Ταξίδι, προετοιμασίες

Διαβάζω: “Οι μήνες και οι μέρες είναι ταξιδιώτες της αιωνιότητας. Η χρονιά που φεύγει κι η χρονιά που έρχεται είναι επίσης ταξιδιώτες. Γι’ αυτούς που αφήνουν τις ζωές τους να πλέουν πάνω σε καράβια ή γερνάνε οδηγώντας άλογα, όλες οι μέρες τους είναι ταξίδι κι έχουν σπίτι τους το ταξίδι. “

Τριάντα σχεδόν φορές ταξίδεψε η Γη γύρω από τον ήλιο από τότε που επηρεασμένος από την περιπλάνηση των καταστασιακών ήθελα να κάνω ένα ταξίδι μιας μόνο μέρας στην πόλη προς τιμήν του Μπασό και να καταγράψω σε μικρά πεζά και χαϊκού τις ακαριαίες προσφορές στο βλέμμα της πόλης. Έμαθα πια ῶς πάμε με σχέδια ημιτελή και ερείπια προθέσεων…

Είναι αυτό το ίσταμαι στα πόδια μου που ανοίγει όλες τις αποστάσεις. Τα ακίνητα πόδια μου περιέχουν όλα τα ταξίδια. Οι τόποι βρίσκονται εκεί που φτάνει η έγνοια της καρδιάς μου. Τα ταξίδι είναι η υπέρτατη μεταφορά. Το σύμπαν υπάρχει έχοντας την έκταση του εγκεφάλου μου για να μπορεί να το σκεφτεί και να το φανταστεί… Είναι εξαρχής ενανθρωπισμένο… καλύτερα γλωσσοποιημένο.

Από δω και κάτω ξεχνάω κάθε πρόθεση. Ελπίζω σε μιαν ακινησία που θα έκανε τα πράγματα που φαίνονται ακίνητα να αρχίσουν να κινούνται. Δεν ξέρω. Η πρόθεσή μου αποσβέστηκε με όσα έγραψα. Ο ταξιδιωτικός μου σάκος έχει μονάχα είκοσι τέσσερα γράμματα.

Έπιασε μια μεγάλη βροχή, την υποδέχτηκα με μια ομπρέλα πολύχρωμη στο δρόμο, με αμάξια που πέταγαν νερά. Στο δωμάτιο των νεκρών φώταγε μονάχα η σόμπα ένα φως σαν χέρι από αρχαία μητέρα. Δεν μπορούσα να κοιμηθώ καθώς ανοίγονταν τέρατα αποστάσεων… ήξερα πως θα ήταν η τελευταία εικόνα που θα είχα από το παιδικό μου σπίτι. Έφευγε για εκεί που φαντασία και μνήμη κατασκευάζουν. Δεν.

Από τότε άρχισε το σπίτι να ταξιδεύει, να είναι μέσα μου βαδίζοντας κι αυτό χωρίς γωνία να πας να κλάψεις και σε κάθε γωνία πια που το σώμα θα έπαιρνε την κλίση της κατοικίας από κούραση ύπνο ή ονειροπόληση. Για το ποίημα που ξέχασα εκείνες τις στιγμές έγραψα:

δεύτερο ποίημα
το πρώτο που σε γέννησε
που είναι τώρα;

Βγήκα για την ανάγκη μου στο αποχωρητήριο της αυλής. Βββββ ο αέρας κι ο συριγμός από την ανοιχτή πόρτα. Έκανα την ανάγκη μου όπως παιδί τόποι τόποι ζεστή σάρκα και κρύα σάρκα καθισμένος στη λεκάνη κι ένα φεγγάρι δρομέας κομμένο σαν μάτι με ξυράφι από τα σύννεφα. Έκανα ένα ποίημα και το είπα πολλές φορές μη το ξεχάσω:

περιπολία
φεγγάρι και σύνεφα
είστε από μάτι
13-3-2017

Προσβάσεις

Εμείς οι ποιητές με τα ευγενή αισθήματα
με τις ρητορικές τις εξεγερτικές
τσογλαναρία που φτύνει τον τοίχο της Μητέρας
για την εν γένει αδικία στον κόσμο,γράφουμε...
Κι οι άλλοι, οι αγριορωμιοί γράφουν κι αυτοί:
βιασμούς σε στρατόπεδα προσφύγων
νυχτερινά τσαίρια στο Πεδίον Άρεως, ξύλο,
και φτυσιμό σε απόμερα λεωφορεία
κι ότι άλλο άγριο μπορεί να βάλει ο νους.
Η Ιστορία παίζεται στα Αστυνομικά Τμήματα
μα που να βρούμε πρόσβαση, οι ποιητές εμείς;
Κι όταν αργότερα, και αν, τα θύματα
βρούνε μια κάποια πρόσβαση στο λόγο
θα τον δεχτούμε, οι ποιητές εμείς, με ευγενή αισθήματα
και με ρητορικές μας εξεγερτικές και άκαιρες.
Γιατί η Ιστορία παίζεται στα Αστυνομικά Τμήματα
και το παρόν τους έχει μια πυκνή σιωπή
δεν έχει δόξα εκεί να βρούμε πρόσβαση.

Ο Τάκης Παυλοστάθης σε ρόλο Ηθικής Συνείδησης

Έγραφα προχτές για τους σκιώδεις ποιητές, αυτούς που τζιμάνια της αγοράς θεωρούν καλύτερους, αλλά λιγότερο αναγνωρισμένους. Ο Τάκης Παυλοστάθης, ήταν ένας από αυτούς. Λογικά θα τον ήξεραν ελάχιστοι, πιο ελάχιστοι από όσους τον ξέρουν, αν δεν έπαιζε το ρόλο της ηθικής συνείδησης του Γιάννη Πατίλη. Ο Γιάννης Πατίλης διψάει για ηθική συνείδηση και εκτός από την λερωμένη στη δημοσιότητα δική του, διαθέτει και αυτήν του Παυλοστάθη. Ποιητικά μιλώντας η ποίηση του Πατίλη καταχράται την ποίησή του ως αιμοληψία ήθους, κι όχι μονάχα του Παυλοστάθη. Το γεγονός ότι εξέδωσε τα κατάλοιπα του, δεν εμποδίζει καθόλου να το εκλάβουμε ως κίνηση συσκότισης του γεγονότος ότι η δική του ποίηση κινείται με δάνειες κλωστές τραβηγμένες από το έργο του. Από μια άποψη η ποίηση του Πατίλη είναι απομίμηση και της ποίησης του Παυλοστάθη για χρήση στην αγορά. Δεν είναι τυχαίο στα χρόνια μας ότι όλοι οι δημοσχεσίτες έχουν ιδανικό τον Πεσσόα και τη Ντίκινσον αντίστοιχα. Θα ήθελαν να είναι οι ποιμένες του είναι μέσα σε περισυλλογή αλλά τους εκμαυλίζει ο δαίμονας της αγοράς. Ο Παυλοστάθης την ίδια στιγμή αποκαλύπτει τους όρους επίδρασης που θα είχε η ποίηση του Πατίλη, αν δεν ήταν υπερεκτιμημένος, από τη θέση του ως κάτοχος περιοδικού. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τελικά δεν θα καταρρεύσει στην ποθητή του ασημότητα καθώς η δίκη του χρόνου επέρχεται και αρχίζει να ξεκαθαρίζει το στάρι από την ήρα. Ο Παυλοστάθης έγραψε μια ποίηση αποκλίνουσα από της αλληλομιμήσεις της ορδής των ποιητών της ηλικιακής του γενιάς. Με τις απαραίτητες νεύσεις για μιαν είσοδο στον μη παθητικό αναγνώστη. Με βίο που εκτός της αθλιότητας της αγοράς θα έπρεπε να θαυμάζεται και να αναζητείται από εκείνους που ψάχνουν ακόμα την σύμπτωση βίου και έργου. Σε μια κοινωνία ποιητών όπου δεν θα κυριαρχούσε η φενάκη που κυριαρχεί η θέση του θα ήταν άλλη. Κατά βάθος πρέπει να ήξερε, ότι η σημερινή επιφάνεια της ποίησης είναι μια διαρκής υποκατάσταση της αξίας από τη δημοσιότητα και δεν είχε χρόνο για να χάσει στη θωπεία της, αφού, τελικά, τόσο η δική του ποίηση όσο και των άλλων έτσι όπως κατάντησαν την αγορά θα κρίθεί με το έσχατο κριτήριο που είναι ο χρόνος και όπου οι έσχατοι έσονται πρώτοι. Για την ώρα στην περίπτωσή του πρυτανεύει το γεγονός της σύλλησης του ήθους του. Κατα τον ίδιο τρόπο που αγοράζουμε καθαρή αντμόσφαιρα από άλλες χώρες.
Τα περί αγοράς εδώ

Συγγνωστές Λογοκλοπές

Ο φίλος μου ο Σωτήρης Παστάκας, έγραψε ένα ποίημα με τίτλο Κηφισιά, όπου χρησιμοποιεί κατά κόρον στίχους μου, διότι ο άνθρωπος αναγνωρίζει έργω την ποιητική μου ανωτερότητα και δίνει φανερή μορφή σ’ αυτή την αμφιθυμία αγάπης μίσους που νιώθει απέναντί μου. Τουλάχιστον είναι πιο ειλικρινής από ενίους φίλους άλλων χώρων. Το ποίημα θα το δημοσιεύσω εν καιρώ ως έργον αυτού που διαθέτει την πλεοψηφία των στίχων κάνοντας και τις σχετικές βελτιώσεις των αρμών που χρησιμοποίησε ο μιμητής μου. Δεν είναι κακό να καταθέτουμε μαρτυρίες γι αυτό που μας πονάει. Αν ήταν στο χέρι μου θα του χάριζα λίγο από αυτό που δεν έχει. Αλλά τα χαρίσματα είναι ζητήματα ήθους και αυτός παρασυρμένος από το επίπεδο ήθος της εποχής αδυνατεί να ανέλθει εκεί από όπου αντιγράφει.